Een fysiologische schommel

Toen ik laatst bij ons door de straat liep, viel het me op hoeveel CAM-planten je eigenlijk op de vensterbanken ziet. Orchideeën, Kalanchoe, Bromelia, Sanseveria, cactussen, … Allemaal CAM! De bekendste is natuurlijk Phalaenopsis.

Veel woestijnplanten zijn CAM-planten. Ze moeten heel goed bestand zijn tegen droogtestress. De meeste planten hebben overdag hun huidmondjes open om CO2 op te nemen. Met lichtenergie wordt die CO2 vastgelegd in suikers. Tegelijkertijd verliest de plant door de open huidmondjes ook waterdamp. CAM-planten doen het anders: die hebben hun huidmondjes vooral ’s nachts open. Ze nemen wel CO2 op, maar in het donker kan de plant geen suikers maken. Daarom wordt de CO2 tijdelijk opgeslagen als appelzuur. ’s Nachts is het koeler en vochtiger waardoor de plant bij het opnemen van CO2 maar weinig verdampt. Overdag komt die opgeslagen CO2 weer vrij en kan de plant suikers maken met de huidmondjes dicht. Hierdoor zijn CAM-planten veel zuiniger met water dan gewone planten. Zou zo’n vensterbank misschien net zo stressvol zijn als een woestijn?

Wetenschappers hebben uitgevonden dat CAM-planten uit zichzelf doorgaan met die dag-nacht cyclus, ook zonder afwisseling van licht en donker. Ze hebben van binnen een soort fysiologische schommel, die dan gewoon door blijft slingeren. Het lijkt er op dat CAM-planten ook van slag kunnen raken. Van Phalaenopsis is bekend dat na plotselinge weersovergangen ineens bladverkleuring kan ontstaan. Ik hoorde een geval van bladverkleuring die optrad nadat de assimilatiebelichting was uitgevallen. Die zelfde wetenschappers ontdekten dat het ritme van een plant die ‘op tilt stond’, weer op gang kon worden gebracht met een duwtje in de vorm van een temperatuurpuls. Wat is die biologie toch interessant!

Anders dan bij een gewone schommel is het bij CAM-planten helaas niet te zien of ze goed in hun ritme zitten, behalve met hele specialistische apparatuur. Zodra er aan de buitenkant iets te zien is, dan is het vaak al bladverkleuring en ben je te laat. Soms kunnen rekenmodellen helpen om zicht te krijgen op dingen in de plant die moeilijk rechtstreeks waar te nemen zijn. Als dat op den duur ook zou lukken voor de fysiologische schommel van CAM-planten, dan kan dat voor kwekers een waardevol hulpmiddel worden.

 

Deze blog is op 23 februari verschenen op Sierteeltnet.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Pin It on Pinterest